2026 ප්‍රංශ උසස් පාසල්වල ශිෂ්‍ය අරගලය, අධ්‍යාපන අර්බුදය ඉක්මවා යමින් තරුණ අනාගතය, සමාජ අසමානතාව, කම්කරු අරගලය සහ මැක්‍රොන් පාලනයේ අවසානය පිළිබඳ පුළුල් දේශපාලන ප්‍රශ්න මතු කරයි.පාසල් අවහිර කිරීම්වලින් පටන්ගත් අරගලය දැන් විශ්වවිද්‍යාල, ගුරුවරුන්, දෙමාපියන් සහ කම්කරුවන් දක්වා විහිදෙමින් තිබේ. දැන් ප්‍රශ්නය වනුයේ අධ්‍යාපනය පමණක් නොවේ — ප්‍රංශ තරුණ පරම්පරාව තම අනාගතය කවුරුන් විසින් තීරණය කළ යුතුදැයි ප්‍රශ්න කරමින් සිටී.
ප්‍රංශයේ 2026 උසස් පාසල් ශිෂ්‍ය අරගලය දෙස හුදෙක් “ශිෂ්‍ය විරෝධතාවක්” ලෙස බැලීම ප්‍රමාණවත් නොවේ. එය අධ්‍යාපන අසමානතාව, පාසල් පහසුකම් පිරිහීම, ගුරු හිඟය, තරුණ පරම්පරාවේ අනාගත අනාරක්ෂිතභාවය සහ දේශපාලන පද්ධතිය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය පිරිහීම එකට සම්බන්ධ වන පුළුල් සමාජ අර්බුදයක ප්‍රකාශනයකි.
ඔක්තෝබර් 6 දින රට පුරා පැවති විරෝධතාවල සහභාගීත්වය පිළිබඳ සංවිධායකයන් සහ ප්‍රංශ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය අතර සංඛ්‍යාත්මක වෙනසක් පවතී. සංවිධායකයන් 450,000ක් පමණ සහභාගී වූ බව කියන අතර, අමාත්‍යාංශය එය 266,000ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. (Le Monde.fr)
මෙම ලිපිය මගින් එම අරගලය පුළුල් සමාජ හා දේශපාලන පසුබිම තුළ කියවීමට උත්සාහ කරයි.
2026 ඔක්තෝබර් 6 වන දින ප්‍රංශයේ පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය හා ප්‍රමාණවත් පහසුකම් ඉල්ලා පැවති විරෝධතාවලට අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයට අනුව 266,000ක් පමණ සහභාගී වූ අතර, සංවිධායකයන් විසින් එම සංඛ්‍යාව 450,000ක් ලෙස ප්‍රකාශ කළහ. පැරිසියේ පමණක් දස දහස් ගණනක් ජනතාවක් වීදි බැස සිටියහ. (Le Monde.fr)
විරෝධතාවලට පාසල් සිසුන්ට අමතරව ගුරුවරුන්, වෘත්තීය සමිති, දෙමාපියන් සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ද එක්වූහ. පොලිස් මර්දනය සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් ද දැඩි විවාදයක් ඇති වී තිබේ. ඔක්තෝබර් 6 දින පමණක් අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස 488ක් පමණ බව වාර්තා විය. (inkl)
අගමැති සෙබස්තියන් ලෙකෝර්නු ශිෂ්‍යයන්ගේ ඉල්ලීම් “හිස් අවකාශයකින් පැමිණි දෙයක් නොවන” බව පිළිගනිමින්, ඔවුන්ගේ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීමට රජය සූදානම් බව ප්‍රකාශ කළේය. ඔහුගේ ආණ්ඩුව ඔක්තෝබර් අවසානයේ පළමු තීරණ ඉදිරිපත් කිරීමටත්, අධ්‍යාපන අයවැයට යුරෝ €1.2 බිලියනක වැඩි කිරීමක් හරහා ශිෂ්‍යයන්ගේ ප්‍රමුඛතා සඳහා මුදල් සැපයීමටත් අදහස් කරන බව ප්‍රකාශ කළේය. (Le Monde.fr)
එහෙත් ප්‍රංශ ආණ්ඩුව මුහුණ දෙන්නේ පාසල් අර්බුදයට පමණක් නොවේ. 2027 අයවැය, රාජ්‍ය මූල්‍ය අර්බුදය සහ ඉදිරි ජනාධිපතිවරණය පිළිබඳ දේශපාලන අර්බුදයද ඒ සමඟ බැඳී ඇත. 2027 ජනාධිපතිවරණයේ පළමු වටය 2027 අප්‍රේල් 18 දින පැවැත්වීමට නියමිතය. (Le Monde.fr)
මේ අතර දක්ෂිණාංශික බලවේග රාජ්‍ය වියදම් කප්පාදුව සහ ණය පාලනය මත තම දේශපාලන වැඩසටහන් ගොඩනඟමින් සිටින අතර, වාමාංශික පක්ෂ අතරද පොදු අපේක්ෂකත්වය සහ දේශපාලන උපායමාර්ග පිළිබඳ ගැටුම් පවතී. (Reuters)
එම පසුබිම තුළ, ශිෂ්‍ය අරගලය 2027 මැතිවරණයට පෙර ප්‍රංශ දේශපාලනයේ වැදගත්ම සමාජ ප්‍රශ්නවලින් එකක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.
තරුණ පරම්පරාවට අනාගතයක් තිබේද?
Ipsos–BVA විසින් 2026 ජූලි–අගෝස්තු අතර 18–29 වයස් කාණ්ඩයේ පුද්ගලයන් 3,030ක් යොදාගෙන කළ සමීක්ෂණයෙන් ප්‍රංශ තරුණයන්ගේ මානසිකත්වයේ පරස්පරතාවක් හෙළි කරයි.
77%ක් තම පෞද්ගලික ජීවිතය පිළිබඳ සෑහීමකට පත්ව සිටියද, 76%ක් ප්‍රංශයේ අනාගත තත්ත්වය පිළිබඳ කනස්සල්ලෙන් සිටිති.
එමෙන්ම,
- 89%ක් දෙනා තමන්ට පෙර පරම්පරාවලට වඩා දිගු කාලයක් වැඩ කිරීමට සිදුවනු ඇතැයි සිතති;
- 86%ක් නිවසක් ලබාගැනීම වඩාත් අපහසු වනු ඇතැයි සිතති;
- 84%ක් ස්ථාවර රැකියාවක් සොයාගැනීම වඩාත් අපහසු වනු ඇතැයි සිතති;
- 78%ක් දේශපාලන නායකයන් තම අනාගතය නිසි ලෙස සූදානම් නොකරන බව පවසති;
- 82%ක් දේශපාලන නායකයන් තරුණයන්ගේ සැබෑ ජීවිතයෙන් දුරස්ථ බව පවසති. (Ipsos)
එබැවින් පාසල්වලින් නැගෙන කෝපය හුදෙක් පන්තිකාමරවල තත්ත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොවේ. තරුණ පරම්පරාව එය දකිනුයේ “අපට ලැබෙන අනාගතය කුමක්ද?” යන්න වශයෙනි.
මැක්‍රොන් යුගයේ අවසාන අදියර
එමානුවෙල් මැක්‍රොන්ගේ ජනාධිපති ධුරයේ අවසාන වසරට දැන් පැමිණ ඇති අතර 2027 මැතිවරණය සඳහා සූදානම් වෙමින් තිබේ.
මැක්‍රොන්ට නැවත ජනාධිපති වීමට නොහැකි බැවින් ඔහුගේ දේශපාලන උරුමය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය කරලියට පැමිණ තිබේ. ඔහුගේ කඳවුරේ අනුප්‍රාප්තිකයා කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳ විවාදය දැනටමත් ආරම්භ වී ඇත. (Le Monde.fr)මෙවැනි තත්ත්වයකදී ශිෂ්‍ය අරගලය මැතිවරණ දේශපාලනයට විකල්පයක්ද යන ප්‍රශ්නය මතු කරයි:
දේශපාලන වෙනස ඡන්ද පෙට්ටිය තුළින් පමණක් සිදුවිය යුතුද?නැතහොත් සමාජය තුළින් නැගෙන සංවිධානාත්මක අරගලයට දේශපාලන වෙනස නිර්මාණය කළ හැකිද? මෙය ප්‍රංශයේ පමණක් නොව, යුරෝපයේ දේශපාලනයේද පැන නැඟී ඇති වැදගත් ප්‍රශ්නයකි.
ප්‍රංශ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ විශාල ගැටලුවක් වන්නේ සමාජ පසුබිම අනුව අධ්‍යාපන අවස්ථා වෙනස් වීමයි. අධ්‍යාපන පහසුකම්වල අසමානත්වය තුළින් පාසල් බෙදන විට, ශිෂ්‍යයන් එම අසමානත්වයට එරෙහිව තමන් අතර තිබෙන සමාජ හා පංති අසමානත්වය නොසලකා එක්සත් වීම මෙම අරගලයේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි.
කම්කරු පන්ති ජනතාව බහුල ප්‍රදේශවල පාසල්වලට ගුරු හිඟය, ගොඩනැගිලිවල දුර්වල තත්ත්වය සහ අඩු සම්පත් වඩාත් තදින් බලපාන අතර, වරප්‍රසාද ලැබූ පාසල්වල සිසුන්ට සාපේක්ෂව වෙනස් අධ්‍යාපන අවස්ථා ලැබේ.එහෙත් මේ අවස්ථාවේ සිදුවෙමින් පවතින්නේ වැදගත් දෙයකි. වරප්‍රසාද ලැබූ පාසල්වල සිසුන්ද තමන්ට ලැබෙන පහසුකම් පිළිබඳව ප්‍රශ්න කරමින්, අඩු පහසුකම් සහිත පාසල්වල සිසුන් සමඟ සහයෝගීතාව පළ කිරීමට පටන්ගෙන තිබේ. එය අධ්‍යාපන ක්‍රමය විසින් නිර්මාණය කරන ලද බෙදීම්වලට එරෙහි වැදගත් පියවරකි.
ශිෂ්‍යයන් සහ කම්කරුවන්
ශිෂ්‍ය අරගලයක පවතින සීමාව පැහැදිලිය. පාසැල් වර්ජනය හරහා පාසල් වසා දැමීමෙන් පමණක් රජයේ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කළ නොහැක. එබැවින් මෙම අරගලයේ තීරණාත්මක ප්‍රශ්නය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ සහභාගීත්වය ය. ගුරුවරුන්, දුම්රිය සේවකයන්, සෞඛ්‍ය සේවකයන්, රාජ්‍ය සේවකයන්, කර්මාන්ත කම්කරුවන් සහ රැකියා අපේක්ෂාවෙන් සිටින තරුණයන්ගේ අරගල, ශිෂ්‍යයන්ගේ අරගලය සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ නම්, එය විශාල සමාජ බලවේගයක් බවට පත්විය හැකිය.
එහිදී “ශිෂ්‍යයන්ට සහයෝගය” යන්න සංකේතාත්මක ප්‍රකාශයකට සීමා නොවනු ඇත. එය, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග, වැඩ වර්ජන, පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාල අතර සම්බන්ධීකරණය, ප්‍රජා සභා සහ ශිෂ්‍ය සභා, සහ කම්කරු–ශිෂ්‍ය ඒකාබද්ධ බලමුලුගැන්වීම් බවට පත්විය යුතුය.
මැතිවරණයට පෙර ප්‍රංශය
2027 මැතිවරණය ළඟා වෙමින් තිබියදී ප්‍රංශ දේශපාලනය දැනටමත් ජනාධිපති අපේක්ෂකයන් අතර තරගයකට පරිවර්තනය වෙමින් තිබේ. මධ්‍යවාදී, වාමාංශික සහ අන්ත දක්ෂිණාංශික බලවේග සියල්ලම තම තමන්ගේ මාර්ග සොයමින් සිටිති. (Le Monde.fr) නමුත් වීදිවල සිටින තරුණයන් වෙනත් ප්‍රශ්නයක් මතු කරති. එනම්, “අපගේ අනාගතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය අපට නැද්ද?” යන්නයි. මෙය මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයකින් පමණක් විසඳිය නොහැකි ප්‍රශ්නයකි.
ප්‍රංශයේ නව පරම්පරාව දේශපාලනයට පිවිසෙන්නේ ඡන්දදායකයන් ලෙස පමණක් නොව, ක්‍රියාකාරී සමාජ බලවේගයක් ලෙසය. 2027 ඔක්තෝබර් 6 අරගලය ඒ සඳහා වැදගත් සලකුණකි. ඊළඟ අදියර තීරණය කරනු ඇත්තේ මෙම ශක්තිය කොපමණ දුරකට සංවිධානය කළ හැකිද යන්න මතයි.
ශිෂ්‍යයන්ගේ ශක්තිය කම්කරුවන්ගේ ශක්තිය සමඟ එක්වන්නේ නම්, එය ප්‍රංශ ආණ්ඩුවට පමණක් නොව, යුරෝපය පුරා පවතින “මැතිවරණයෙන් සියල්ල විසඳනු ඇත” යන දේශපාලන අදහසටද අභියෝගයක් විය හැකිය. තරුණයන්ගේ අනාගතය ඔවුන්ගේ අතට ගැනීමේ අරගලය දැන් ප්‍රංශයේ වීදිවලට පැමිණ තිබේ.
2026 ඔක්තෝබර් 13 අඟහරුවාදා නැවතත් ශිෂ්‍යයන්, ගුරුවරුන්, දෙමාපියන් සහ කම්කරුවන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් ප්‍රංශය පුරා දැවැන්ත උද්ඝෝෂණයක් පැවැත්වීමට නියමිත අතර එයට ආණ්ඩුව දක්වන ප්‍රතිචාරයත් සමඟ ඉදිරි තත්ත්වය තීරණය වනු ඇත.
-විල්ප්‍රඩ් සිල්වා විසිනි-
මූලාශ්‍ර:
