විශේෂාංග Archives - Lanka Socialist Forum

16 Sep

යේමනයේ හූතිවරු කවුද?

Wilfred Silvaවිශේෂාංග

පීඩිත ප්‍රජාවක ප්‍රතිරෝධයේ සිට කලාපීය බලවේගයක් දක්වා සයිදි සමාජයේ ඉතිහාසය, හූති ව්‍යාපාරයේ උපත, සෞදි–ඉරාන බල අරගලය, පලස්තීන ප්‍රශ්නය සහ යේමනයේ ජනතාවගේ අනාගතය මැද පෙරදිග දේශපාලනයේ අද ඉතා වැදගත් නමක් බවට “හූතිවරු” පත්ව තිබේ. එහෙත් ඔවුන් කවුදැයි තේරුම් ගැනීමට වර්තමාන රතු මුහුදු ගැටුම දෙස පමණක් බැලීම ප්‍රමාණවත් නොවේ. හූති ව්‍යාපාරයේ මූලයන් උතුරු යේමනයේ සයිදි සමාජය, දේශපාලන නොසලකා හැරීම, ආර්ථික පසුබෑම සහ ආගමික-දේශපාලන ගැටුම් තුළ සොයාගත හැකිය. 1990 දශකයේ ආගමික හා සංස්කෘතික පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයක් ලෙස මතු වූ මෙම බලවේගය 2004 සිට සන්නද්ධ අරගලයකට ඇතුළු විය. 2014 දී සනා අගනුවර අත්පත් කරගැනීමත් සමඟ එය යේමනයේ ප්‍රධාන දේශපාලන-හමුදා බලවේගයක් බවට පත්විය. එබැවින් හූතිවරුන් පිළිබඳ…

13 Sep

අපි හැමෝම කොහේ හෝ තැනකින් මෙහි පැමිණියෙමු!

Wilfred Silvaවිශේෂාංග

සංක්‍රමණික ශ්‍රමය, විජාතිකභීතිකාව සහ ධනවාදයේ අර්බුදය The Thirty-Seventh Newsletter (2026) ධනවාදය රඳා පවතින්නේ කම්කරුවන් පාලනය කිරීමට, ඔවුන් අතර බෙදීම් ගැඹුරු කිරීමට සහ ධනය පහසුෙවන් උකහා ගැනීමට හැකි අස්ථාවර සංක්‍රමණික ශ්‍රමය මතය. එමෙන්ම, නවලිබරල්වාදය විසින් විනාශ කර ඇති පොදු සේවා හා සමාජ සුබසාධනයේ සැබෑ හේතු වසන් කිරීම සඳහා සංක්‍රමණික විරෝධී වාග්ප්‍රහාරය දේශපාලන අවියක් ලෙස භාවිත කරයි. අපි කොහෙන් පැමිණියෙමුද? හිතවත් මිතුරනි, Tricontinental: Institute for Social Research ආයතනයේ සිට ඔබ වෙත සුභ පැතුම්. අද ලෝකයේ අප යන සෑම තැනකම—ගෝලීය උතුරේ සිට ගෝලීය දකුණ දක්වා—සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව ඉහළ යමින් පවතින වාග්ප්‍රහාරයකින් අප වට වී සිටිමු. එය අද මහජන සංවාදයෙන් වෙන් කළ නොහැකි අංගයක් බවට…

08 Sep

ජර්මනියේ දේශපාලන කැළඹීම: AfD හි නැගීම සහ යුරෝපයේ අනාගතය!

Wilfred Silvaදේශපාලන, විශේෂාංග

පහත දැක්වෙන්නේ Tariq Aliගේ “Turbulence in Germany” ලිපියේ සෘජු පරිවර්තනයක් නොව, ලිපියේ ප්‍රධාන තර්ක, දේශපාලන පසුබිම සහ ඔහු ඉදිරිපත් කරන විග්‍රහය මත පදනම්ව සකස් කළ සිංහල විස්තරාත්මක සාරාංශයකි. Tariq Ali මෙම ලිපිය මගින් ජර්මනියේ AfD හි වර්ධනය සහ එහි යුරෝපීය දේශපාලනයට ඇති බලපෑම පිළිබඳව ඉදිරිපත් කර ඇති බව ඔහුගේම සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රචාරණයෙන්ද තහවුරු වේ. ජර්මනියේ දේශපාලන කැළඹීම Tariq Aliගේ විග්‍රහය ඇසුරින්: ජර්මනිය යුරෝපීය දේශපාලනයේ ස්ථාවරත්වයේ ප්‍රධාන කුළුණක් ලෙස දිගු කලක් සැලකුණි. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නාසිවාදයේ විනාශයෙන් ගොඩනැඟුණු ෆෙඩරල් ජනරජය, ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සමාජ වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකය සහ යුරෝපීය ඒකාබද්ධතාව යන කරුණු සමඟ තම දේශපාලන අනන්‍යතාව ගොඩනඟා ගත්තේය. එහෙත් අද ජර්මනිය එම…

07 Sep

අන්ධ අනුමාන: AI ආයෝජන උත්පාතය ධනවාදයේ සැබෑ ස්වභාවය හෙළි කරයි.

Wilfred Silvaවිශේෂාංග, සිංහල

මෙය Dylan Riley විසින් 2026 සැප්තැම්බර් 4 දින New Left Review – Sidecar හි පළ කළ “Blind Guesses” ලිපියේ සම්පූර්ණ සිංහල පරිවර්තනයයි. මෙය AI ආධාරයෙන් පරිවර්තනය කර සංස්කරණය කර ඇත. Dylan Riley2026 සැප්තැම්බර් 4 | New Left Review – Sidecar වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයක්ද, අනාගතය පිළිබඳ ඔට්ටුවක්ද? කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සඳහා සිදුවෙමින් පවතින දැවැන්ත ආයෝජන උත්පාතය—එය බුබුලක්ද නැද්ද යන්න කුමක් වුවත්—ධනවාදය “වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයක්” ලෙස හඳුන්වාදීම කෙතරම් නොමඟ යවනසුලුද යන්න පැහැදිලිව පෙන්වා දෙයි. ධනවාදයේ මතවාදීන් නිරන්තරයෙන් වෙළෙඳපොළ ගැන කතා කරති. ඔවුන්ගේ තර්කය අනුව, වෙළෙඳපොළ මඟින් මිනිසුන්ගේ අවශ්‍යතා සහ කැමැත්ත පිළිබඳ තොරතුරු දුරස්ථ නිෂ්පාදකයන් වෙත සම්ප්‍රේෂණය කරයි. නිෂ්පාදකයන් එම තොරතුරු අනුව තම නිෂ්පාදන කටයුතු…

22 Aug

ධනවාදයේ මූලයන් වහල්භාවය හරහා ගමන් කරයි:

Wilfred Silvaවිශේෂාංග

බටහිර ප්‍රගතිය පිළිබඳ ඔපවත් කර ඉදිරිපත් කරන කතාව පිටුපස තවත් ඉතිහාසයක් සැඟවී තිබේ. වාෂ්ප බලය, නූතන බැංකු ක්‍රමය සහ කාර්මික ධනවාදය සාමකාමී නවෝත්පාදනයන්ගෙන් උපන් දේවල් නොවීය. ඒවා වහල්භාවයට පත් කරන ලද මිනිසුන්ගේ රුධිරයෙන් ගෙවන ලද ඉතිහාසයක් මත ගොඩනැගුණි. ආදරණීය මිතුරනි, අධිරාජ්‍යයන් විසින් තමන් ගැනම ගොඩනගා ගන්නා කතාවලින් යම් ආකාරයක සැනසීමක් ඔවුනට තිබේ. එම කතාවලට අනුව ධනවාදය යනු යුරෝපීය නිර්මාණශීලීත්වයේ ස්වභාවික මල්ඵලයක් ලෙස පෙනේ. ඔවුන්ගේ තර්කයට අනුව, විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම්, තාක්ෂණික නවෝත්පාදනය සහ කාර්යශූර පුද්ගලයන්ගේ අරපිරිමැස්මෙන් උපන් ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ධනවාදය හදුන්වා දෙයි. යටත්විජිතවාදය සහ වහල්භාවය සඳහන් කරනුයේ, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් නූතනත්වය කරා ගිය ජයග්‍රාහී ගමනේ අවාසනාවන්ත සිදුවීම් කිහිපයක් ලෙස පමණකි. නවතම අධ්‍යයනයක් වන…

13 Jun

බොලිවියානු ජනතා නැගිටීම!

Wilfred Silvaදේශපාලන, විශේෂාංග

ෆොරස්ට් හයිල්ටන් විසිනි 2026 ජූනි 11 මාස හයකට පමණ පෙර බලයට පැමිණි බොලිවියාවේ මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික ජනාධිපති රොද්‍රිගෝ පාස් පෙරෙයිරාගේ ආණ්ඩුව දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී ඇත. සති පහක් පුරා පැවති වටලෑම් සහ වැඩවර්ජන රට මුළුමනින්ම අකර්මණ්‍ය කර ඇත. බොහෝ දුරට ආදිවාසී ගොවි ජනතාව (campesinos) මිලියන ගණනකගේ නායකත්වයෙන් පැවැත්වෙන මාර්ග අවහිර කිරීම්වලින් ලා පාස් අගනුවර වටකර ඇති අතර, බොලිවියාවේ පළාත් නවයෙන් පහක—සැන්ටා ක්‍රූස්, ඔරුරෝ, පොටොසී, චුකිසාකා සහ කොචාබම්බා—තවමත් මෙම වටකිරීම් ක්‍රියාත්මක වේ. ගුරුවරුන්, පතල් කම්කරුවන්, කර්මාන්තශාලා සේවකයන්, ප්‍රවාහන සේවකයන් සහ ලා පාස්හි සහෝදර නගරය වන එල් අල්ටෝහි ජනතා කමිටු සම්මේලනය (FEJUVE) ද වැඩවර්ජනයේ නිරත වී සිටිති. උස් තැනිතලාවල මායිමේ සිට අගනුවර දෙස බලා…

25 Mar

ගෝලීය ෆැසිස්ට්වාදයේ යුගයේ ගෝලීය ‘වම’ යනු කුමක්ද?

Wilfred Silvaදේශපාලන, විශේෂාංග

මේ දිනවල සෑම උදෑසනකම අප අවදිවනුයේ, ඊශ්‍රායලය දිගින් දිගටම කරන ඝාතනයන් පිළිබද ඔවුන් ප්‍රීතියෙන් නිවේදනය කරන පුවත්වලටත්, කියුබාව පිළිබඳ අඛණ්ඩ ප්‍රවෘත්ති වලටත් සවන් දීමටය. එක්සත් ජනපදය අනෙකුත් ජාතීන්ට ඔවුන්ගේ සම්බාධකවලට සම්බන්ධ වීමට බල කිරීම නිසා සහ විදුලිය ඇනහිටීම් වලින් කියුබාව පීඩා විඳිති. පාසල් වසා දමා ඇත. රෝහල්වලට මිනිසුන් ගැන සැලකිලිමත් විය නොහැක. ලොවපුරා පීඩිත ජනතාව අත්‍යාවශ්‍ය සේවා නොමැතිව පීඩා විදිති. අපි “වම“ ගැන හෝ “වම වශයෙන්“ අදහස් කරන්නේ කුමක්ද සහ ඒවායේ දුර්වලතා සහ ප්‍රතිවිරෝධතා පිළිබඳ අපගේ සංවාදය තුළ, අද ලෝකයේ සිදුවෙමින් පවතින සංසිද්ධීන් විග්‍ර‍ කරගත යුතුව ඇත. මෙම උදාහරණ හරියටම අපි විවේචනාත්මකව පරීක්ෂා කළ හොත් එක්සත් ජනපද න්‍යාය පත්‍රය පිළිබඳ…

12 Jun

නව ගෝලීය පද්ධතියක් ගොඩනැගීම සඳහා …

Wilfred Silvaවිශේෂාංග, සිංහල

අපට අවශ්‍ය වන්නේ සාධාරණ හා පරිවර්තනීය වෙනසක් සඳහාවූත්, දැනුවත්වූත් පීඩිත ජනතාවගේ පෙළ ගැසිමකි! එහි මූලික පියවර වනුයේ මහජන කොමියුන ගොඩනැගීමයි. ආර්ථික වශයෙන් පාරිසරික බිඳවැටීම, වැඩිවන දරිද්‍රතාවය, පුලුල්ව පැතිරුනු කුසගින්න සහ ගැඹුරු වන අසමානතාවයන්, ඉඩම් සහ ජනතාව සූරාකෑමේ නව ආකෘති සහ ඉහළ යන මර්දනය සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් වැනි එකිනෙකට බැඳී ඇති අර්බුදවල උග්‍රවීමෙන් බේරීමට බිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් යන්තම් එදිනෙදා ජීවිතය ගැටගසා ගන්නාවූ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක අපි සිටිමු. අපි ජීවත් වන්නේ අයුක්තිය සහ අසාධාරණ ලෙස සූරාකෑම සාමාන්‍යකරණය කළ, අක්‍රිය පද්ධතියකින් පවත්වා ගෙන යන සහ යටත් විජිත අතීතයක සිට පැවත එන පීඩාකාරී පදනම් මත ගොඩනගා ඇති ලෝකයක ය. ගෝලීය දකුණ කිසිදා නිම…

30 Apr

මැයි දින ප්‍රකාශය 2025 – ලොව පුරා කම්කරු අයිතීන් රැකීමට පෙළ ගැසෙමු!

Wilfred Silvaවිශේෂාංග, සිංහල

මෙම ජාත්‍යන්තර කම්කරු දිනයේදී, අපි ලොව පුරා කම්කරුවන්ගේ අරගල සහ ජයග්‍රහණ සමරමු. ඔවුහු සාධාරණ වැටුප්, ආරක්ෂිත වැඩ පරිසර සහ කම්කරු ගෞරවය සඳහා නිරන්තරයෙන් සටන් කරමින් සිටිති. මැයි දිනය යනු හුදෙක් අතීත ජයග්‍රහණ සැමරීම පමණක් නොව, ලොව පුරා වැඩ කරන ස්ථානවල පවතින බෙදුම්වාදය, අසාධාරණකම සහ පීඩනයට එරෙහිව සිදුවන නිරන්තර සටනට ඇති කැඳවීමකි. 2025 වර්ෂයේදී, කම්කරුවෝ නව අභියෝග රාශියකට —ස්වයංක්‍රීයකරණය, අස්ථාවර ගිග් ආර්ථික රැකියා, වැටුප් කප්පාදුව, සහ ශ්‍ර‍මිකයන්ගේ සංක්‍ර‍මණික අයිතීන් අවහිර කිරීම් වැනි ගැටලුවලට මුහුණ දෙති. බොහෝ රටවල, රජයන් හා සමාගම් සාමූහික ගිවිසුම්, වැඩ ස්ථාන ආරක්ෂාව සහ සමාජ ආරක්ෂණ වැඩසටහන් දුර්වල කරමින් සිටී. එසේම, මිලියන ගණනක් තවමත් මූලික අයිතීන් හෝ ආරක්ෂාව නොමැතිව…

07 Apr

බටලන්දෙන් ඇවිළෙන ගිනිදැල් නිවෙන්නේ කෙසේද?

Wilfred Silvaප්‍ර‍ජාතන්ත්‍ර‍ අයිතීන්, විශේෂාංග, සිංහල

Originally From: https://vivaranalk.com අනූවේ දශකයේ ආරම්භයේ ඇවිලී ගිය බටලන්ද වධකාගාරය පිළිබඳ උණුසුම් සංවාද විවාද බටලන්ද පිළිබඳ කොමිසම් සභාවක් පත් කිරීමෙන් බොහෝ දුරට සමහන් විය. කොමිසම ඉදිරියේ දුන් සාක්ෂිවලට මහත් ප්‍රසිද්ධියක් ලැබුණ ද එහි වාර්තාව ගැන ප්‍රමාණවත් උනන්දුවක් දැක් වූයේ නැත. අනූ හතරේ දී චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග ජනාධිපති වශයෙන් තේරී පත් වීමෙන් හා අනතුරුව පැවති මහා මැතිවරණයේ දී පොදුජන එක්සත් පෙරමුණු රජය බලයට පත්වීමෙන් පසුව බටලන්ද වධකාගාරය මෙන්ම තවත් ආන්දෝලනාත්මක ඝාතන රැසක් ගැන විමර්ශන කොමිසම් සභා පත් කෙරිණ. එවැනි කොමිසම් සභාවලින් විශේෂයෙන්ම සඳහන් කළ යුතු වන්නේ චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග ගේ සැමියා වූ විජය කුමාරතුංග ඝාතනය ගැන පත් කළ කොමිසම් සභාවයි. එහෙත් චන්ද්‍රිකා රජය…