ජීවන වියදම් අර්බුදය, රාජ්‍ය මර්දනය, අධ්‍යාපන කප්පාදුව සහ දක්ෂිණාංශික අන්තවාදයට එරෙහිව ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාව වීදි බසී. 1968 මැයි අරගලයේ ඓතිහාසික මතකය යළි අවදි කරමින් ප්‍රංශයේ කම්කරු-ශිෂ්‍ය එකමුතුව නව දේශපාලන අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කරයි.
කර්තෘ සටහන: ප්‍රංශයේ වත්මන් සමාජ අරගලය හුදෙක් එක්දින වැඩවර්ජනයක් හෝ විරෝධතා රැල්ලක් ලෙස තේරුම් ගත නොහැකිය. එය ආර්ථික අසමානතාව, තරුණ පරම්පරාවේ අනාගත අවිනිශ්චිතතාව, රාජ්‍ය බලය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සීමා පිළිබඳ ගැඹුරු සමාජ ගැටුමකි.
1. නොවැම්බර් 5: ප්‍රංශය පුරා වීදි පිරවූ කම්කරු-ශිෂ්‍ය එකමුතුව
2026 නොවැම්බර් 5 බ්‍රහස්පතින්දා ප්‍රංශයේ දේශපාලන හා සමාජ අරගල ඉතිහාසයේ තවත් වැදගත් දිනයක් බවට පත්විය. රට පුරා නගර සහ කාර්මික ප්‍රදේශ ගණනාවක වැඩවර්ජන හා දැවැන්ත විරෝධතා පැවැත්විණි. දුම්රිය සේවකයන්, ගුරුවරුන්, රෝහල් සේවකයන්, පිරිපහදු කම්කරුවන්, රාජ්‍ය සේවකයන්, උසස් පාසල් සිසුන් සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් මෙම අරගලයට එක්වූහ.
ප්‍රංශයේ විශාලතම වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයක් වන CGT සංවිධානය ප්‍රකාශ කළේ රට පුරා පැවති විරෝධතාවලට මිලියන 1.6කට ආසන්න ජනතාවක් සහභාගි වූ බවයි. එයට අනුව පැරිසියේ පමණක් 350,000කට ආසන්න පිරිසක් වීදි බැස තිබිණි. එහෙත් ප්‍රංශ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ රොයිටර්ස් වාර්තාවල සඳහන් නිල ඇස්තමේන්තුව ඊට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. රජය පාර්ශ්වයෙන් සහභාගිත්වය 575,000ක් ලෙස දක්වා තිබූ අතර, වෙනත් ජාත්‍යන්තර වාර්තා එය 600,000කට ආසන්න ලෙස සඳහන් කළේය. මෙහිදී වැදගත් වන්නේ නිශ්චිත සංඛ්‍යාව කුමක්ද යන්නට වඩා, ප්‍රංශයේ නගර ගණනාවක විශාල ජනකායක් එකවර වීදි බැසීමයි. tigerofwrath.substack.com+2
මෙම විරෝධතාවල විශේෂත්වය වූයේ සාම්ප්‍රදායික කම්කරු වැඩවර්ජන හා තරුණ ශිෂ්‍ය අරගලය එකම දේශපාලන අවකාශයකට පැමිණීමයි.
පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට වර්ධනය වූ ශිෂ්‍ය විරෝධතා, පාසල් අවහිර කිරීම් සහ විශ්වවිද්‍යාල ක්‍රියාමාර්ග සමඟ කම්කරු ව්‍යාපාරය සම්බන්ධ වීමෙන් අරගලයට නව ශක්තියක් ලැබී තිබේ.
චාලි කිම්බර් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම දිනයේ වැදගත්කම තවත් එක් දැවැන්ත පාගමනක් පැවැත්වීම තුළ පමණක් නොව, තරුණ පරම්පරාවේ ශක්තිය සහ සංවිධානාත්මක කම්කරු පන්තියේ සාමූහික බලය එකිනෙක සම්බන්ධ වීම තුළ පවතී.
ප්‍රංශයේ කම්කරුවන් සහ සිසුන් සමාජ සාධාරණත්වය හා කම්කරු අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් ඒකාබද්ධ විරෝධතාවක.
2. ජීවන වියදම් අර්බුදය: අරගලයේ ආර්ථික පදනම
ප්‍රංශයේ වත්මන් අරගලය තේරුම් ගැනීමට එරට ජනතාව මුහුණ දෙන දෛනික ආර්ථික යථාර්ථය දෙස බැලිය යුතුය.
ආහාර, නිවාස, බලශක්තිය සහ ප්‍රවාහන වියදම් ඉහළ යාමත් සමඟ සාමාන්‍ය වැටුප් ලබන ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව තිබේ. වැටුප් වැඩිවීම ජීවන වියදමට සරිලන වේගයකින් සිදු නොවීම නිසා සේවකයන්ගේ සැබෑ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව දුර්වල වෙමින් පවතී.
මේ නිසා නොවැම්බර් 5 අරගලයේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම් අතර පහත කරුණු ඉදිරියට පැමිණියේය.
- අවම වැටුප ඉහළ නැංවීම.
- සියලුම සේවකයන්ගේ වැටුප් වැඩි කිරීම.
- ධනවතුන් හා විශාල සමාගම් මත සාධාරණ බදු පැනවීම.
- රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය සඳහා වැඩි ආයෝජනයක්.
- රෝහල් සහ සමාජ සුබසාධන සේවා ශක්තිමත් කිරීම.
- රාජ්‍ය සේවකයන්ගේ රැකියා හා සේවා කොන්දේසි ආරක්ෂා කිරීම.
මෙම ඉල්ලීම් එකිනෙකට සම්බන්ධය. වැටුප් අඩු කිරීම, රාජ්‍ය සේවා කප්පාදු කිරීම සහ ධනවතුන්ට බදු සහන ලබාදීම යන ප්‍රතිපත්ති හුදකලා තීරණ නොවේ. ඒවා සමාජයේ ආදායම් හා බලය බෙදී යන ආකාරය පිළිබඳ පුළුල් දේශපාලන ප්‍රශ්නයක කොටස්ය.
මෙහිදී මූලික ගැටුම වන්නේ ආර්ථික අර්බුදයේ බර දරන්නේ කවුරුන්ද යන්නයි. බැංකු, විශාල සමාගම් සහ ධනවත් පන්තියේ ආර්ථික අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කරමින් අර්බුදයේ පිරිවැය සාමාන්‍ය ජනතාව මත පැටවීම පිළිබඳ විරෝධය මෙම අරගලවලින් ප්‍රකාශයට පත්වේ.
3. සිසුන්ගේ අරගලය: අනාගතයක් ඉල්ලා වීදි බසින පරම්පරාව
ප්‍රංශයේ වත්මන් අරගලයේ ඉදිරිපෙළ සිටින්නේ තරුණ පරම්පරාවයි.
මෙම ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරය ආරම්භ වූයේ අධ්‍යාපන පද්ධතියේ ගැටලු කිහිපයක් මුල් කරගෙනය. ගුරුවරුන්ගේ හිඟය, පන්ති කාමරවල අධික ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව, දුර්වල පාසල් පහසුකම්, ප්‍රමාණවත් නොවන ආහාර සැපයුම සහ අධ්‍යාපනික සම්පත් කප්පාදුව ඊට හේතු විය.
නමුත් ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ මෙම විරෝධතා පාසල්වල පරිපාලන ගැටලු ඉක්මවා ගියේය.
තරුණයන්ගේ ඉල්ලීම් අතර පරිසර විනාශයට එරෙහි වීම, වර්ගවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, පලස්තීන ජනතාවට සහයෝගය දැක්වීම, කාන්තා අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ අන්ත දක්ෂිණාංශික දේශපාලනයට එරෙහි වීම ද එක් විය.
එනම්, ඔවුන් සටන් කරන්නේ හොඳ පාසලක් හෝ විශ්වවිද්‍යාලයක් ලබා ගැනීම සඳහා පමණක් නොවේ. තමන් ජීවත් වීමට නියමිත සමාජයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ද ඔවුහු ප්‍රශ්න කරති.
නොවැම්බර් 5 වනදා පැරිසියේ Rue de Rivoli ප්‍රදේශයේ සිසුන් විසින් කසළ බඳුන් යොදා බාධක ඉදිකරමින් මාර්ග අවහිර කිරීම විශේෂ අවධානයට ලක්විය. Hélène Boucher, Simone Weil සහ Victor Hugo යන පාසල්වල සිසුන් මෙම ක්‍රියාමාර්ගයට එක්වූහ.
මෙම දර්ශනය 1968 මැයි මාසයේ පැරිසියේ සිසුන් ඉදිකළ වීදි බාධක සිහිපත් කරවන්නක් විය.
Charlie Kimberගේ වාර්තාව අනුව, උසස් පාසල් සිසුන්ගේ සංවිධාන පෙන්වා දුන්නේ පාසල් 1,000ක් පමණ අවහිර කිරීම්වලට හෝ අවහිර කිරීම් පිළිබඳ බිය හේතුවෙන් පරිපාලනමය වශයෙන් වසා දැමීම්වලට ලක්ව තිබූ බවයි. ශිෂ්‍ය හා උසස් පාසල් ශිෂ්‍ය සංගම් පවසන පරිදි විශ්වවිද්‍යාලවලින් සියයට 90ක් පමණ යම් ආකාරයක අඩාල වීමකට මුහුණ දී තිබිණි. මේවා සංවිධාන විසින් ඉදිරිපත් කළ ඇස්තමේන්තු බව සැලකිල්ලට ගත යුතුය. tigerofwrath.substack.com+1
තරුණයන්ගේ මෙම දේශපාලන පිබිදීම ප්‍රංශයේ පමණක් සීමා වූ සංසිද්ධියක් නොවේ. ලෝකය පුරා තරුණ පරම්පරාවක් තමන්ට උරුම වී ඇති ආර්ථික, පාරිසරික හා දේශපාලන අනාගතය පිළිබඳව ප්‍රශ්න කරමින් සිටී.
4. කම්කරු පන්තියේ ශක්තිය: පාගමනෙන් ඔබ්බට වැඩවර්ජනය
මෙම අරගලයේ තීරණාත්මක දේශපාලන ප්‍රශ්නය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ සංවිධානාත්මක බලයයි.
දහස් ගණනක් හෝ ලක්ෂ ගණනක් ජනතාව වීදිවලට පැමිණීම ආණ්ඩුවකට විශාල දේශපාලන පීඩනයක් ඇති කළ හැකිය. එහෙත් නිෂ්පාදනය, ප්‍රවාහනය, බලශක්තිය, අධ්‍යාපනය සහ රාජ්‍ය සේවා ක්‍රියාවලිය අඩාල කිරීමට හැකියාව ඇත්තේ සංවිධානාත්මක වැඩකරන ජනතාවටය.
මේ නිසා වැඩවර්ජනය යනු සාමාන්‍ය විරෝධතාවකට වඩා වෙනස් සමාජ බලයක් ප්‍රකාශ කරන ක්‍රියාමාර්ගයකි.
නොවැම්බර් 5 දින දුම්රිය සේවකයන්, ගුරුවරුන්, පිරිපහදු සේවකයන් සහ අධ්‍යාපන සහායක සේවකයන්ගේ සහභාගිත්වය විශේෂ වැදගත්කමක් ගත්තේ එබැවිනි.
SNES-FSU අධ්‍යාපන වෘත්තීය සමිතිය සඳහන් කළේ එදින ද්විතීයික පාසල් සේවකයන්ගෙන් සියයට 52ක් වැඩවර්ජනයට එක්වූ බවයි. 2024 දෙසැම්බර් මාසයෙන් පසුව එම මට්ටම ඉක්මවා ගිය පළමු අවස්ථාව මෙය බව එම සමිතිය පෙන්වා දුන්නේය.
පැරිසියේ Montparnasse දුම්රිය ස්ථානයේ පැවති කම්කරු-ශිෂ්‍ය රැස්වීම ද මෙම එකමුතුවේ සංකේතාත්මක අවස්ථාවක් විය.
CGT නායිකා Sophie Binet එහිදී තරුණයන් සහ කම්කරුවන් එකට එක්වන අරගලයක වැදගත්කම අවධාරණය කළාය. ඇය ඉදිරිපත් කළ වැඩවර්ජන ව්‍යාපාරය පුළුල් කිරීමේ අදහසට සහභාගිවූවන්ගෙන් ප්‍රබල ප්‍රතිචාරයක් ලැබුණු බව වාර්තා විය. tigerofwrath.substack.com+1
එහෙත් මෙහිදී වැදගත් ප්‍රශ්නයක් මතුවේ.
එක්දින වැඩවර්ජනයකින් පසුව මෙම ශක්තිය විසුරුවා හරිනවාද? නැතහොත් වැඩපොළවල්, පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල අතර ස්ථිර සම්බන්ධතාවක් ගොඩනඟමින් දිගුකාලීන අරගලයක් බවට පත් කරනවාද?
මෙය ප්‍රංශයේ වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරය ඉදිරියේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගයකි.
5. රාජ්‍ය මර්දනය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදය
මෙම අරගලය වර්ධනය වන විට ප්‍රංශ රාජ්‍යය දැඩි ආරක්ෂක පියවර ගත්තේය.
ඔක්තෝබර් 24 සහ 31 දින පැවති විශාල විරෝධතා සමඟ සම්බන්ධව නොවැම්බර් 5 සඳහා පොලිස් සහ ජාතික ජෙන්ඩර්මරි නිලධාරීන් 70,000ක් පමණ යෙදවීමට බලධාරීන් කටයුතු කර තිබිණි. සන්නද්ධ වාහන, ජල ප්‍රහාරක රථ, ඩ්‍රෝන සහ හෙලිකොප්ටර් ද ඒ සඳහා යොදාගන්නා ලදී.
නොවැම්බර් 5 දින බොහෝ පෙළපාළි සාමකාමීව පැවතියද පැරිසිය සහ ලියොන් ඇතුළු ප්‍රදේශවල පොලිසිය හා විරෝධතාකරුවන් අතර ගැටුම් ඇති විය. කඳුළු ගෑස් භාවිතය සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම් වාර්තා විය. රොයිටර්ස් වාර්තාවට අනුව එදින අත්අඩංගුවට ගැනීම් 448ක් වාර්තා වූ අතර පොලිස් නිලධාරීන් 53 දෙනෙකු තුවාල ලබා තිබිණි. Reuters+1
මෙහිදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ ගැඹුරු ප්‍රශ්නයක් මතුවේ.
ජනතාවට තමන්ගේ ජීවන තත්ත්වය, වැටුප්, අධ්‍යාපනය සහ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳව විරෝධය පළ කිරීමට ඇති අයිතිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූලික අංගයකි. එම අයිතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහිව අසමානුපාතික බලය යොදාගන්නේ නම් එය නීතිය හා සාමය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකට පමණක් සීමා කළ නොහැකිය.
එය රාජ්‍යය සහ පුරවැසියන් අතර පවතින දේශපාලන සම්බන්ධතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.
එහෙත් විරෝධතා අතරතුර සිදුවන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා, දේපළ හානි සහ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු ද විවේචනාත්මකව විමසා බැලිය යුතුය. සාමකාමී විරෝධතාකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවල වගකීම තනි තනිව විමර්ශනය කිරීම එකිනෙකට විරුද්ධ කරුණු නොවේ.
6. 1968 මැයි අරගලය: ඉතිහාසය නැවත කතා කරන මොහොතක්ද?
ප්‍රංශයේ වත්මන් තත්ත්වය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමේදී 1968 මැයි අරගලය නොසලකා හැරිය නොහැකිය.
1968 මැයි මාසයේදී පැරිසියේ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් ආරම්භ කළ විරෝධතා ඉතා කෙටි කාලයකින් රට පුරා කම්කරු වැඩවර්ජන හා කර්මාන්තශාලා අත්පත් කරගැනීම් දක්වා වර්ධනය විය.
මිලියන ගණනක් කම්කරුවෝ වැඩ නතර කළහ. ප්‍රංශයේ කාර්මික නිෂ්පාදනය හා ප්‍රවාහන ක්‍රියාවලිය විශාල වශයෙන් අඩාල විය. රාජ්‍ය බලය, විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය, කර්මාන්තශාලා පාලනය සහ සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳව විශාල විවාදයක් ඇති විය.
එය ශිෂ්‍ය විරෝධතාවක් පමණක් නොව, ප්‍රංශ සමාජයේ පවතින බල සම්බන්ධතා සොලවා දැමූ ඓතිහාසික සිදුවීමක් විය.
මෙහිදී ඉතිහාසඥ Eric Hobsbawm විසින් 1968 ජුනි මාසයේදී පැරිසියේ තත්ත්වය පිළිබඳව ලියූ විශ්ලේෂණය විශේෂ වැදගත්කමක් ගනී.
ඔහුගේ මූලික නිරීක්ෂණය වූයේ සිසුන්ගේ කැරැල්ලට පසුව කම්කරුවන් ද අරගලයට පිවිසීමෙන් සමාජය තුළ සැඟවී තිබූ අතෘප්තිය විශාල දේශපාලන බලයක් බවට පරිවර්තනය වූ බවයි.
Hobsbawm පෙන්වා දුන්නේ පාරිභෝගික සමාජයේ සැප පහසුකම් තිබුණද, මිනිසුන්ට තමන්ගේ ජීවිත පිළිබඳ සැබෑ පාලනයක් නොමැති බවට හැඟීමක් වර්ධනය වී තිබූ බවයි.
අද ප්‍රංශයේ තරුණ පරම්පරාව ඉදිරිපත් කරන ප්‍රශ්නවල ද එම ඓතිහාසික අර්ථය දැකිය හැකිය.
1968 සහ 2026 එකම තත්ත්වයන් නොවේ. එහෙත් දෙකෙහිම ශිෂ්‍ය අරගලය, කම්කරු පන්තියේ සහභාගිත්වය, සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන නායකත්වයන් පිළිබඳ අවිශ්වාසය සහ සමාජය වෙනස් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු වේ.
ඉතිහාසය නැවත සිදුවන්නේ නැත. නමුත් එය නව පරම්පරාවන්ට අලුත් ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කරයි.
7. වෘත්තීය සමිති නායකත්වය සහ අරගලයේ අනාගතය
ප්‍රංශයේ වත්මන් අරගලය ඉදිරියේ ඇති විශාලතම අභියෝගයක් වන්නේ වෘත්තීය සමිති නායකත්වයේ දේශපාලන භූමිකාවයි.
2023 වසරේ එමානුවෙල් මැක්‍රොන් ආණ්ඩුව විශ්‍රාම වැටුප් ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා විශ්‍රාම යන වයස අවුරුදු 62 සිට 64 දක්වා ඉහළ නැංවීමට කටයුතු කළ අවස්ථාවේදී ප්‍රංශය පුරා විශාල වැඩවර්ජන සහ විරෝධතා ඇති විය.
මිලියන ගණනක ජනතාව වීදි බැස්සහ. දුම්රිය, ප්‍රවාහන, අධ්‍යාපන සහ රාජ්‍ය සේවා අංශවල වැඩ නතර කිරීම් සිදු විය.
එහෙත් එම අරගලය අවසානයේ ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිය ආපසු හැරවීමට සමත් නොවීය. වෘත්තීය සමිති නායකත්වය අරගලය තවදුරටත් පුළුල් කිරීම වෙනුවට සාකච්ඡා සහ සීමිත ක්‍රියාමාර්ගවලට යොමු වූ බවට විවේචන එල්ල විය.
Charlie Kimberගේ විශ්ලේෂණයේ ප්‍රධාන දේශපාලන තර්කයක් වන්නේ 2026 අරගලය ද එවැනිම ඉරණමකට ලක්වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
එක්දින වැඩවර්ජනයක් පැවැත්වීමෙන් පසුව නැවත සාමාන්‍ය ජීවිතයට යාමට සිදුවුවහොත්, ආණ්ඩුවට අරගලයේ පීඩනය ක්‍රමයෙන් අඩු කරගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ.
එබැවින් අරගලයේ ඊළඟ පියවර විය යුත්තේ වැඩපොළ මට්ටමේ සිට පහළටම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංවිධාන ගොඩනැඟීමයි.
ඒ සඳහා යෝජනා කළ හැකි ක්‍රියාමාර්ග කිහිපයක් තිබේ.
- සෑම වැඩපොළකම වැඩවර්ජකයන්ගේ මහ සභා පිහිටුවීම.
- පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාලවල ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරී කමිටු ශක්තිමත් කිරීම.
- කම්කරු, ශිෂ්‍ය, දෙමාපිය සහ ප්‍රජා සංවිධාන අතර ඒකාබද්ධ සම්බන්ධීකරණයක් ගොඩනැඟීම.
- ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ තීරණ සාමාජිකයන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සාකච්ඡා හා ඡන්ද විමසීම් මත ගැනීම.
- එක්දින වැඩවර්ජනවලින් ඔබ්බට අඛණ්ඩ අරගලයක් සඳහා අවශ්‍ය සමාජ හා ආර්ථික සහයෝගීතාව ගොඩනැඟීම.
මෙහි අරමුණ වෘත්තීය සමිති නායකත්වය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නොව, අරගලයේ දිශානතිය තීරණය කිරීමේ බලය වැඩකරන ජනතාව අතට පත් කිරීමයි.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව සංවිධානය වූ පහළ මට්ටමේ බලයක් නොමැතිව, විශාල ජනතා සහභාගිත්වයක් පවා දිගුකාලීන දේශපාලන ජයග්‍රහණයක් බවට පරිවර්තනය කිරීම අපහසුය.
8. දක්ෂිණාංශික අන්තවාදය සහ ප්‍රංශයේ 2027 දේශපාලන අභියෝගය
ප්‍රංශයේ වත්මන් අරගලය ආර්ථික ප්‍රශ්නවලට පමණක් සීමා නොවේ. එය රටේ අනාගත දේශපාලන බල තුලනය සමඟ ද සෘජුව සම්බන්ධ වී තිබේ.
2027 ජනාධිපතිවරණය ළඟා වන විට මැක්‍රොන්ගේ දේශපාලන උරුමය, මධ්‍යම දක්ෂිණාංශික බලවේග, වාමාංශික දේශපාලන කඳවුර සහ Marine Le Penගේ ජාතික රැලි (Rassemblement National – RN) ඇතුළු අන්ත දක්ෂිණාංශික බලවේග අතර තරගය තීව්‍ර වනු ඇත.
ප්‍රංශයේ ආර්ථික හා සමාජ අර්බුදය විසඳීමට අසමත් වන සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන පක්ෂ කෙරෙහි ජනතාව තුළ පවතින අවිශ්වාසය අන්ත දක්ෂිණාංශික බලවේගවලට වාසිදායක විය හැකිය.
විශේෂයෙන්ම රැකියා අහිමිවීම, වැටුප් එකතැන පල්වීම, නිවාස ගැටලු සහ මහජන සේවා පිරිහීම වැනි ප්‍රශ්නවලට වර්ගවාදී හා ජාතිකවාදී පිළිතුරු ලබාදීමට ඔවුහු උත්සාහ කරති.
සමාජයේ පවතින ආර්ථික අසමානතාවයට හේතු සොයා බැලීම වෙනුවට සංක්‍රමණිකයන් සහ සුළුතර ප්‍රජාවන් වෙත වගකීම පැවරීම එවැනි දේශපාලනයේ මූලික ලක්ෂණයකි.
එබැවින් කම්කරු හා ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරය ඉදිරියේ ඇති අභියෝගයක් වන්නේ වැටුප් සහ අධ්‍යාපන ඉල්ලීම්වලට පමණක් සීමා නොවී වර්ගවාදයට, සංක්‍රමණික විරෝධයට සහ ෆැසිස්ට්වාදී දේශපාලනයට එරෙහි පුළුල් සමාජ එකමුතුවක් ගොඩනැඟීමයි.
මෙම අරගලයේදී පැරිසියේ පැවති පෙළපාළියට එක්වූ Jean-Luc Mélenchon වැනි වාමාංශික දේශපාලන නායකයන්ට දේශපාලන වැදගත්කමක් තිබේ. එහෙත් වීදිවල හා වැඩපොළවල ගොඩනැඟෙන ජනතා බලය මැතිවරණ දේශපාලනයට පමණක් යටත් නොකළ යුතුය.
මැතිවරණ යනු දේශපාලන අරගලයේ එක් ක්ෂේත්‍රයක් පමණි. සමාජ වෙනසක් සඳහා අවශ්‍ය සංවිධානාත්මක බලය ගොඩනැඟෙන්නේ වැඩපොළවල්, අධ්‍යාපන ආයතන සහ ප්‍රජාවන් තුළය.
9. ප්‍රංශයෙන් යුරෝපයට: ජාත්‍යන්තර කම්කරු සහයෝගීතාවක අවශ්‍යතාව
ප්‍රංශයේ අරගලය යුරෝපයේ අනෙකුත් රටවල පවතින ආර්ථික හා සමාජ අර්බුදවලින් වෙන් කළ නොහැකිය.
බෙල්ජියම, ඉතාලිය, ස්පාඤ්ඤය, පෘතුගාලය සහ ග්‍රීසිය ඇතුළු රටවල ද වැඩකරන ජනතාව ජීවන වියදම, වැටුප්, රාජ්‍ය සේවා සහ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ ගැටලුවලට මුහුණ දෙති.
Charlie Kimberගේ ලිපිය අනුව, නොවැම්බර් මාසයේදී යුරෝපයේ රටවල් කිහිපයක වැඩවර්ජන හා විරෝධතා සඳහා දින නියම කර තිබිණි. ස්පාඤ්ඤයේ නොවැම්බර් 11, ඉතාලියේ නොවැම්බර් 20, පෘතුගාලයේ නොවැම්බර් 21, බෙල්ජියමේ නොවැම්බර් 23 සහ ග්‍රීසියේ නොවැම්බර් 25 ඒ අතර සඳහන් වේ. මේවා අදාළ සංවිධාන විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග ලෙස සැලකිය යුතුය. tigerofwrath.substack.com+1
තවද නොවැම්බර් 3 දින පැරිසියේදී යුරෝපීය රටවල් හතක වෘත්තීය සමිති හා සමාජ සංවිධාන නියෝජිතයන් හමුවී ජීවන වියදම් අර්බුදයට එරෙහිව සම්බන්ධීකරණය වූ ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ සාකච්ඡා කර තිබිණි.
නිවාස අයිතිය සහතික කිරීම, නිවාස කුලී, ආහාර සහ බලශක්ති මිල පාලනය, සංක්‍රමණිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම, ධනවතුන්ට බදු පැනවීම සහ යුද අවි සඳහා සිදුකරන වියදම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම එහි ප්‍රධාන ඉල්ලීම් අතර විය.
මෙය වැදගත් වන්නේ යුරෝපයේ වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය එක් රටක පමණක් පවතින ගැටලුවක් නොවන බැවිනි.
යුරෝපා සංගමයේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති, මූල්‍ය විනය, රාජ්‍ය ණය පාලනය, බලශක්ති වෙළෙඳපොළ සහ යුද වියදම් පිළිබඳ තීරණ රටවල් ගණනාවක ජනතාවගේ ජීවිතවලට බලපායි.
එවැනි තත්ත්වයක් තුළ එක් රටක කම්කරුවන් පමණක් සටන් කිරීමෙන් සම්පූර්ණ ජයග්‍රහණයක් ලබාගැනීම දුෂ්කරය.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රාග්ධනය සංවිධානාත්මකව ක්‍රියාත්මක වන විට කම්කරු ව්‍යාපාරය ද ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවක් ගොඩනැඟිය යුතුය.
එය හුදෙක් සංකේතාත්මක සහයෝගීතාවක් නොව, එකිනෙකට සම්බන්ධ වැඩවර්ජන, ඒකාබද්ධ ඉල්ලීම්, දේශපාලන අත්දැකීම් හුවමාරුව සහ ජාත්‍යන්තර කම්කරු ජාලයන් ගොඩනැඟීම දක්වා වර්ධනය විය යුතුය.
10. ප්‍රංශයේ අරගලයෙන් අපට ඉගෙනගත හැක්කේ කුමක්ද?
ප්‍රංශයේ නොවැම්බර් 5 අරගලය ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල වැඩකරන ජනතාවට ද වැදගත් පාඩම් රැසක් ඉදිරිපත් කරයි.
ශ්‍රී ලංකාව ද ආර්ථික අර්බුදය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ප්‍රතිසංස්කරණ, ජීවන වියදම, රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම, අධ්‍යාපන හා සෞඛ්‍ය සේවා පිළිබඳ ගැටලු සහ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් සිටී.
එවැනි පසුබිමක ප්‍රංශයේ අරගලයෙන් ඉගෙනගත හැකි ප්‍රධාන පාඩම් කිහිපයක් තිබේ.
පළමුව, ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරය සහ කම්කරු ව්‍යාපාරය වෙන් වෙන්ව ක්‍රියාත්මක වීම වෙනුවට පොදු සමාජ ඉල්ලීම් වටා එකමුතු විය යුතුය.
දෙවනුව, වෘත්තීය සමිතිවල ශක්තිය වැඩවර්ජන කැඳවීමෙන් පමණක් මැනිය නොහැකිය. සාමාජිකයන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහභාගිත්වය සහ අරගලයේ දිශානතිය තීරණය කිරීමේ බලය ද වැදගත්ය.
තෙවනුව, ආර්ථික අර්බුදයට එරෙහි අරගලය වර්ගවාදයට, ජාතිකවාදයට සහ සමාජ බෙදීම්වලට එරෙහි සටන සමඟ සම්බන්ධ කළ යුතුය.
සිව්වනුව, මැතිවරණ දේශපාලනයෙන් ඔබ්බට ගොස් ජනතාවගේ සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහභාගිත්වය සහිත සංවිධාන ගොඩනැඟීම අවශ්‍යය.
පස්වනුව, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, නිදහස් අධ්‍යාපනය, මහජන සෞඛ්‍යය, නිවාස අයිතිය සහ පරිසර සාධාරණත්වය එකම සමාජ වැඩපිළිවෙළක කොටස් ලෙස සැලකිය යුතුය.
ප්‍රංශ අරගලය ශ්‍රී ලංකාවට අනුකරණය කළ යුතු ආකෘතියක් නොවේ. එහෙත් සමාජ බලවේග එකට සම්බන්ධ කිරීම, පහළ මට්ටමේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ සංවිධානාත්මක ජනතා බලය ගොඩනැඟීම පිළිබඳ එය වටිනා අත්දැකීමකි.
නිගමනය: එක්දින විරෝධතාවකින් ඔබ්බට ගිය අනාගතයක්
2026 නොවැම්බර් 5 ප්‍රංශයේ වීදිවලින් මතු වූ දේශපාලන පණිවිඩය පැහැදිලිය.
ජීවන වියදම් අර්බුදය, අධ්‍යාපන කප්පාදුව, රාජ්‍ය සේවා දුර්වල කිරීම සහ දක්ෂිණාංශික අන්තවාදය හමුවේ ජනතාව නිහඬව සිටීමට සූදානම් නැත.
එහෙත් විශාල ජනතා සහභාගිත්වයක් තිබීම පමණක් දේශපාලන ජයග්‍රහණයක් සහතික නොකරයි. අරගලයේ ශක්තිය ස්ථිර සංවිධානයක්, පොදු වැඩපිළිවෙළක් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී තීරණ ගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් බවට පරිවර්තනය කිරීම අත්‍යවශ්‍යය.
ප්‍රංශයේ කම්කරුවන් සහ සිසුන් අතර ගොඩනැඟෙන එකමුතුව එවැනි නව දේශපාලන හැකියාවක් පිළිබඳ සංඥාවකි.
1968 මැයි මාසයේදී ප්‍රංශයේ වීදිවලින් නැඟුණු ප්‍රශ්නය වූයේ සමාජය වෙනස් කළ හැකිද යන්නයි. අද, 2026 නොවැම්බර් මාසයේදී, එම ප්‍රශ්නය නව පරම්පරාවක් විසින් නැවත ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.
අරගලයේ අවසාන ප්‍රතිඵලය තවම තීරණය වී නැත. එහෙත් එක් දෙයක් පැහැදිලිය: කම්කරුවන්, සිසුන් සහ පීඩිත ජනතාව තමන්ගේ අනාගතය තීරණය කිරීමේ අයිතිය වෙනුවෙන් එකට සංවිධානය වන විට, පවතින දේශපාලන බල සම්බන්ධතා අභියෝගයට ලක් කළ හැකිය. එක්දින වැඩවර්ජනයකින් පටන් ගන්නා අරගලයක්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව සංවිධානය වූ පුළුල් සමාජ ව්‍යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිද? ප්‍රංශයේ අද මතුව ඇති තීරණාත්මක ප්‍රශ්නය එයයි.
මූලාශ්‍ර සහ වැඩිදුර කියවීම
- Charlie Kimber – Workers and students together: build bigger after a great day on 5 November (5 November 2026).
- Reuters – Largely peaceful marches take place across France as workers stage strike (5 November 2026).
- The Guardian – Protesters march in cities across France as unions stage general strike (5 November 2026).
- Le Monde – French students, unions and Yellow Vest protestors bet on common front in new strike.
- Mediapart – Students and high school pupils prepare for 5 November.
- Charlie Kimber – What next after 6 October in France?
