Blog

බොලිවියානු ජනතා නැගිටීම!

බොලිවියානු ජනතා නැගිටීම!

ෆොරස්ට් හයිල්ටන් විසිනි 2026 ජූනි 11 මාස හයකට පමණ පෙර බලයට පැමිණි බොලිවියාවේ මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික ජනාධිපති රොද්‍රිගෝ පාස් පෙරෙයිරාගේ ආණ්ඩුව දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී ඇත. සති පහක් පුරා පැවති වටලෑම් සහ වැඩවර්ජන රට මුළුමනින්ම අකර්මණ්‍ය කර ඇත. බොහෝ දුරට ආදිවාසී ගොවි ජනතාව (campesinos) මිලියන ගණනකගේ නායකත්වයෙන් පැවැත්වෙන මාර්ග අවහිර කිරීම්වලින්  ලා පාස් අගනුවර වටකර ඇති අතර, බොලිවියාවේ පළාත් නවයෙන් පහක—සැන්ටා ක්‍රූස්, ඔරුරෝ, පොටොසී, චුකිසාකා සහ කොචාබම්බා—තවමත් මෙම වටකිරීම් ක්‍රියාත්මක වේ. ගුරුවරුන්, පතල් කම්කරුවන්, කර්මාන්තශාලා සේවකයන්, ප්‍රවාහන සේවකයන් සහ ලා පාස්හි සහෝදර නගරය වන එල් අල්ටෝහි ජනතා කමිටු සම්මේලනය (FEJUVE) ද වැඩවර්ජනයේ නිරත වී සිටිති. උස් තැනිතලාවල මායිමේ සිට අගනුවර දෙස බලා…
Read More
නිස්සාරණවාදයට (Extractivism) එරෙහිව ප්‍රතිරෝධය සහ නව පොදු සම්පත් ලෝකයක් (New Commons) ගොඩනැගීම

නිස්සාරණවාදයට (Extractivism) එරෙහිව ප්‍රතිරෝධය සහ නව පොදු සම්පත් ලෝකයක් (New Commons) ගොඩනැගීම

පොදු සම්පත් (Commons) තුළ අපි පෘථිවිය සහ එකිනෙකා වෙනුවෙන් සැලකිලිමත් වෙමු, බෙදාහදා ගනිමු. ස්වභාවධර්මයේ පාරිසරික සීමාවන් පිළිබඳ අපි සවිඥානික වෙමු. එම සීමාවන් මඟින් ඇය නිර්මාණය කරන දායාදවලින් ඇයට හිමි කොටස නැවත ඇය වෙතම ලැබී, ජෛව විවිධත්වය සහ පරිසර පද්ධති පවත්වාගෙන යාම සහතික කරයි. සියලු මිනිසුන්ට වාතය, ජලය සහ ආහාර සඳහා අයිතියක් ඇති බව අපි දනිමු. එමෙන්ම අනාගත පරම්පරාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් අපට වගකීමක් ඇති බවද අපි සැලකිල්ලට ගනිමු. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, පොදු සම්පත් වටලාගෙන පෞද්ගලික කරගැනීම (Enclosures of the Commons) පාරිසරික අර්බුදයේත්, දරිද්‍රතාවය සහ සාගින්න, අයිතිවාසිකම් අහිමිවීම සහ ජනතාව අවතැන් වීම යන අර්බුදයන්ගේත් මූලික හේතුව වේ. නිස්සාරණවාදය (Extractivism) විසින් ජීවය සමස්තයක් ලෙස…
Read More
“මැරිනලේඩාහි අපි එකමුතුව වගා කරමු!”

“මැරිනලේඩාහි අපි එකමුතුව වගා කරමු!”

ඇන්ඩලුසියාවේ මැරිනලේඩා: එහි සාමකාමී ජීවිත රටාව පිටුපස, වසර හතළිහකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මෙම ගම්මානය ස්වයං-පාලනයේ අද්විතීය අත්දැකීමක් නිරූපණය කරයි. මෙහි රැකියාව, නිවාස සහ කෘෂිකාර්මික භූමිය “පොදු සම්පත්” ලෙස සිතා සංවිධානය කර ඇත. ගෞරවනීය වැටුප්, යුරෝ 15 ක නිවාස කුලිය, කෘෂිකාර්මික සමුපකාර සහ සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය... ඇන්ඩලුසියාවේ මෙම ගම්මානය වසර හතළිහකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ සමාජවාදී ආකෘතියක් ගොඩනඟමින් සිටී. සහ එය සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වෙයි! උණුසුම දරාගත නොහැකි තරම් දැඩිය. පිදුරු තොප්පි පැළඳ සිටින පිරිමින් ටෙරසයේ වාඩි වී “guardian” නම් කාඩ් ක්‍රීඩාවක් ක්‍රීඩා කරති — “මෙය මෙහි ජනප්‍රිය කාඩ් ක්‍රීඩාවක්,” යැයි ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් කියයි. කෙත්වල වැඩ නිම කළ කම්කරුවන් රසවත් ටපාස් (tapas) කෑම…
Read More
ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් සාගර පරිසර පද්ධති සහ ආහාර දාමයට තර්ජනයක් වන ආකාරය

ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් සාගර පරිසර පද්ධති සහ ආහාර දාමයට තර්ජනයක් වන ආකාරය

හැඳින්වීම මිලිමීටර 5 ට වඩා කුඩා ප්ලාස්ටික් අංශු වන ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික්, ගොඩබිම, වාතය සහ ජලය තුළ සොයාගත හැකි අතර, ඒවා අපගේ ආහාර දාමයටද ඇතුළු වී ඇති අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මිනිසුන්ට සහ අනිකුත් සත්වයන්ටද  දිගුකාලීන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිවිපාක ඇති වේ. 2020 දී, විද්‍යාඥයින් “මුහුදු පතුලේ මෙතෙක් වාර්තා වී ඇති ඉහළම ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් මට්ටම” සොයා ගත් අතර, එමගින් සමුද්‍ර පරිසර පද්ධතියට ඒවායේ ඇති බලපෑමේ තරම හෙළි කරයි. අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන කතුවරයා වන මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉයන් කේන් (Ian Kane from the University of Manchester) මෙසේ පැවසීය: “පාවෙන ප්ලාස්ටික් වලින් සෑදී ඇති කුප්‍රකට සාගර ‘කසළ ගොඩවල්’ ගැන සෑම කෙනෙකුම පාහේ අසා ඇති නමුත් ගැඹුරු…
Read More
ගෝලීය ෆැසිස්ට්වාදයේ යුගයේ ගෝලීය ‘වම’ යනු කුමක්ද?

ගෝලීය ෆැසිස්ට්වාදයේ යුගයේ ගෝලීය ‘වම’ යනු කුමක්ද?

මේ දිනවල සෑම උදෑසනකම අප අවදිවනුයේ, ඊශ්‍රායලය දිගින් දිගටම කරන ඝාතනයන් පිළිබද ඔවුන්  ප්‍රීතියෙන් නිවේදනය කරන පුවත්වලටත්, කියුබාව පිළිබඳ අඛණ්ඩ ප්‍රවෘත්ති වලටත් සවන් දීමටය. එක්සත් ජනපදය අනෙකුත් ජාතීන්ට ඔවුන්ගේ සම්බාධකවලට සම්බන්ධ වීමට බල කිරීම නිසා සහ විදුලිය ඇනහිටීම් වලින් කියුබාව පීඩා විඳිති. පාසල් වසා දමා ඇත. රෝහල්වලට මිනිසුන් ගැන සැලකිලිමත් විය නොහැක. ලොවපුරා පීඩිත ජනතාව  අත්‍යාවශ්‍ය සේවා නොමැතිව පීඩා විදිති. අපි “වම“ ගැන හෝ “වම වශයෙන්“ අදහස් කරන්නේ කුමක්ද සහ ඒවායේ දුර්වලතා සහ ප්‍රතිවිරෝධතා පිළිබඳ අපගේ සංවාදය තුළ, අද ලෝකයේ සිදුවෙමින් පවතින සංසිද්ධීන් විග්‍ර‍ කරගත යුතුව ඇත. මෙම උදාහරණ හරියටම අපි විවේචනාත්මකව පරීක්ෂා කළ හොත් එක්සත් ජනපද න්‍යාය පත්‍රය පිළිබඳ…
Read More
නව ගෝලීය පද්ධතියක් ගොඩනැගීම සඳහා …

නව ගෝලීය පද්ධතියක් ගොඩනැගීම සඳහා …

අපට අවශ්‍ය වන්නේ සාධාරණ හා පරිවර්තනීය වෙනසක් සඳහාවූත්, දැනුවත්වූත් පීඩිත ජනතාවගේ පෙළ ගැසිමකි! එහි මූලික පියවර වනුයේ මහජන කොමියුන ගොඩනැගීමයි. ආර්ථික වශයෙන් පාරිසරික බිඳවැටීම, වැඩිවන දරිද්‍රතාවය, පුලුල්ව පැතිරුනු කුසගින්න සහ ගැඹුරු වන අසමානතාවයන්, ඉඩම් සහ ජනතාව සූරාකෑමේ නව ආකෘති සහ ඉහළ යන මර්දනය සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් වැනි එකිනෙකට බැඳී ඇති අර්බුදවල උග්‍රවීමෙන් බේරීමට බිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් යන්තම් එදිනෙදා ජීවිතය ගැටගසා ගන්නාවූ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක අපි සිටිමු. අපි ජීවත් වන්නේ අයුක්තිය සහ අසාධාරණ ලෙස සූරාකෑම සාමාන්‍යකරණය කළ, අක්‍රිය පද්ධතියකින් පවත්වා ගෙන යන සහ යටත් විජිත අතීතයක සිට පැවත එන පීඩාකාරී පදනම් මත ගොඩනගා ඇති ලෝකයක ය. ගෝලීය දකුණ කිසිදා නිම…
Read More
ව්‍යසනයට එරෙහිව දකුණු ආසියානු කලාපයේ ජනතාවගේ සහයෝගිතාවය සඳහා…

ව්‍යසනයට එරෙහිව දකුණු ආසියානු කලාපයේ ජනතාවගේ සහයෝගිතාවය සඳහා…

ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය අතර පසුගිය දිනවල ඇතිවූ සටනෙන් පසු නැඟී ආ දූවිලි දැනට සමනය වී ඇති නමුත් - මේ දක්වා මෙම දෙරට අතර ඇති වඩාත්ම වැදගත් ගුවන් ගැටුම මෙය වන බැවින් - එහි පුළුල් වැදගත්කම ගැන සලකා බැලීම වැදගත්වේ. එහි මූලාරම්භය කුමක්ද යන්න සහ එය කලාපයේ දේශපාලනයට බලපාන්නේ කෙසේද?යන්න මෙහිදී වැගත්වේ. මෙම ගැටුමේ ආසන්නතම ප්‍රේරකය වූයේ අප්‍රේල් අග දී කාශ්මීර සටන්කාමීන් විසින් පහල්ගම් හි (Pahgalagam) සිදු කරන ලද ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය වන අතර එහිදී සංචාරකයෝ 26 දෙනෙකු මිය ගියහ. මෙම වෙඩි තැබීම මෙහෙයවූ බවට ඉන්දීය රජය විසින් පකිස්ථාන රජයට චෝදනා කළේය. පකිස්ථානය චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර ඒකාබද්ධ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කිරීමට ඉදිරිපත්…
Read More
ඉඩම් කොල්ලකෑමේ ජයග්‍රාහකයින් ගැන වචනයක්…

ඉඩම් කොල්ලකෑමේ ජයග්‍රාහකයින් ගැන වචනයක්…

 මීට වසර සියයකට පෙර, එනම් පළමු ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සහ එහි ප්‍රංශ සගයා විසින් පැරණි ඔටෝමාන් ආධිපත්‍යය දැරූ අරාබි ලෝකය බිඳ දමා නව රටවල් (ඉරාකය, ලෙබනනය, සෞදි අරාබිය), ප්‍රධාන මර්මස්ථාන සහ මුරපොලවල් (ගල්ෆ් රාජ්‍යයන්, දකුණු යේමනය) සහ රූකඩ රාජ්‍යයන් (ඊජිප්තුව, ඉරානය) නිර්මාණය කළ අතර, එමගින්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඊශ්‍රායලය ගොඩනැඟීමේ මූලික අත්තිවාරම් දැමූහ. “අධිරාජ්‍යවාදී භීෂණයේ "සංශ්ලේෂණය" ෆැසිස්ට්වාදය වන අතර එය අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ කර්තව්‍යයන් හමුවේ ධනේශ්වර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ බංකොලොත් භාවයෙන් සෘජුවම උපත ලබයි.“ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි එයින් වසර සියයකට පමණ පසු, කොමියුනිස්ට් කඳවුර බිඳවැටීමෙන් අනතුරුව, ජයග්‍රාහී එක්සත් ජනපදය විසින් අරාබි ලෝකය බෝල්කනීකරණය කිරීමට සහ එහි ආධිපත්‍යයට ඇති සියලු…
Read More
බුද්ධිමය ස්වාධිනත්වයෙන් යුත් සමෘධ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් ඇති සමාජයක් ගොඩ නැගීම ප්‍රමුඛ විය යුතු නොවේ ද?

බුද්ධිමය ස්වාධිනත්වයෙන් යුත් සමෘධ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් ඇති සමාජයක් ගොඩ නැගීම ප්‍රමුඛ විය යුතු නොවේ ද?

විජයානන්ද ජයවීර පාසැල් විෂය මාලාව සංශෝධනය කරන බවට ඉඟි පහළ වී ඇතත් පාසැල් විෂය මාලාව සංශෝධනය කළ යුත්තේ ඇයි සහ සංශෝධනය විය යුතු වන්නේ මොනවාද යන්න පිළිබඳ සමාජ කතිකාවක් ඇති තිරීමට අධ්‍යාපන බලධාරීන් තවමත් පියවර ගෙන ඇති බවක් නො පෙනේ. ඒ එසේ වුව ද හුදෙක් ඉගෙන ගැනීම පමණක් නො ව හරියට සිතන්නේ කෙසේද යන්නත් දැන ඉගෙන ගැනීමේ ඉඩ කඩ අපේ පාසැල් වල විෂය මාලාවට ඇතුලත් විය යුතු යැයි අධ්‍යාපනඥයින්ට යෝජනා කිරීමට මම කැමැත්තෙමි. ඒ අනුව දැනුම් න්‍යාය (Theory of Knowledge) මූලික විෂයක් ලෙස පාසැල් වලට හඳුන්වා දීම විචක්ෂණශීලී, කල්පනාකාරී, වගකිවයුතු සහ සබුද්ධියෙන් මෙහෙයවිය හැකි අනාගත පරපුරක් බිහිකිරීම සඳහා කරන වැදගත්…
Read More
මැයි දින ප්‍රකාශය 2025 – ලොව පුරා කම්කරු අයිතීන් රැකීමට පෙළ ගැසෙමු!

මැයි දින ප්‍රකාශය 2025 – ලොව පුරා කම්කරු අයිතීන් රැකීමට පෙළ ගැසෙමු!

මෙම ජාත්‍යන්තර කම්කරු දිනයේදී, අපි ලොව පුරා කම්කරුවන්ගේ අරගල සහ ජයග්‍රහණ සමරමු. ඔවුහු සාධාරණ වැටුප්, ආරක්ෂිත වැඩ පරිසර සහ කම්කරු ගෞරවය සඳහා නිරන්තරයෙන් සටන් කරමින් සිටිති. මැයි දිනය යනු හුදෙක් අතීත ජයග්‍රහණ සැමරීම පමණක් නොව, ලොව පුරා වැඩ කරන ස්ථානවල පවතින බෙදුම්වාදය, අසාධාරණකම සහ පීඩනයට එරෙහිව සිදුවන නිරන්තර සටනට ඇති කැඳවීමකි.  2025 වර්ෂයේදී, කම්කරුවෝ නව අභියෝග රාශියකට —ස්වයංක්‍රීයකරණය, අස්ථාවර ගිග් ආර්ථික රැකියා, වැටුප් කප්පාදුව, සහ ශ්‍ර‍මිකයන්ගේ සංක්‍ර‍මණික අයිතීන් අවහිර කිරීම් වැනි ගැටලුවලට මුහුණ දෙති. බොහෝ රටවල, රජයන් හා සමාගම් සාමූහික ගිවිසුම්, වැඩ ස්ථාන ආරක්ෂාව සහ සමාජ ආරක්ෂණ වැඩසටහන් දුර්වල කරමින් සිටී. එසේම, මිලියන ගණනක් තවමත් මූලික අයිතීන් හෝ ආරක්ෂාව නොමැතිව…
Read More